Kryzys – kiedy to naturalny etap rozwoju relacji, a kiedy sygnał, że czas na terapię par?

Małżeństwo lub związek partnerski to jedna z najbardziej wymagających relacji międzyludzkich. Zawierany często we wczesnej dorosłości przewyższa inne związki długością i intensywnością. Dlatego kryzysy pojawiające się w relacjach są często naturalnym etapem rozwoju związku,  podobnie jak kryzysy rozwojowe stojące przed osobami dorosłymi.

W trakcie trwania związek przechodzi przez różne fazy. Od zakochania i fazy namiętności, budowania romantycznej relacji poprzez fazę stabilizacji po związek przyjacielski, gdzie namiętność może ustępować miejsca zaangażowaniu i intymności. Partnerzy stają się dla siebie wsparciem i przyjaciółmi. Gdy brakuje namiętności, intymności i zaangażowania, które są składnikami związku,  związek może stać się pusty. Partnerzy mogą się od siebie oddalić.

Ważne zmiany życiowe, takie jak narodziny dziecka, utrata pracy lub jej zmiana, problemy zdrowotne jednego z małżonków lub problemy ze starzejącymi się rodzicami mogą doprowadzić do kryzysu w związku. Stresujące sytuacje powodują, że w pewnych okresach partnerzy mają mniej czasu dla siebie, czują mniejszą namiętność, zmieniają się potrzeby jednej z osób lub obydwojga. Często w związku partnerzy konfrontują z oczekiwaniami drugiej osoby oraz zderzeniem „marzeń z rzeczywistością”. Jeżeli para jest gotowa rozmawiać, szukać rozwiązań i kompromisów, potrafi rozmawiać, pomimo trudności, darzy się szacunkiem i nadal chce być razem wówczas kryzys może doprowadzić do wzmocnienie relacji.

W momencie kiedy zamiast skupić się na rozwiązywaniu problemu para zaczyna się nawzajem atakować i obwiniać, kryzys przeradza się w konflikt. Narastają negatywne emocje, poczucie straty, krzywdy, złość, frustracja, zaniżona samoocena,  które utrudniają merytoryczną dyskusję i skupienie się na problemie.

Jednym z najczęstszych powodów, podawanych przez pary, zgłaszania się na terapię, są „kłótnie w związku”.

Kiedy warto rozważyć terapię par?

Warto rozważyć zgłoszenie się na terapię lub konsultację, gdy:

• Wracają te same problemy, a rozmowy kończą się kłótnią lub wycofaniem.

Para ma wrażenie, że „ciągle kłóci się o to samo”. Pojawia się emocjonalny dystans, komunikacja praktycznie zanika i ogranicza się jedynie do komunikowania codziennych obowiązków i logistyki.

• Występuje poczucie rozczarowania relacją i pragnienie jej poprawy.

Kiedy zderzamy się z nowymi wyzwaniami, pojawią się nowe role w związku np. „rola rodzica”, wówczas mogą uruchamiać się „wzorce”, jak daną rolę ma wypełniać nasz partner. Nie jesteśmy już tylko we dwoje i to co działało do tej pory już się nie sprawdza.

• Impas, wyczerpanie związkiem

Z jednej strony poczucie wyczerpania w relacji, a jednocześnie chęć bycia razem. Wrażenie, że jest się „niewidzialnym” w związku. Często partnerzy maja poczucie , że próbują od dawna poradzić sobie z trudnościami w różny sposób, ale nic nie pomaga.

• Niewierność

Zdrada może mieć różne oblicza. Może być to zdrada fizyczna lub emocjonalna. Może to być odwrócenie się emocjonalne od związku poprzez nadmierne zaangażowanie się w pracę, hobby, czy uzależnienia. Choć zazwyczaj zdrada dotyczy relacji poza związkiem.

• Pojawia się, lekceważenie, ciągła krytyka lub pogarda

Jeśli partnerzy regularnie się obwiniają, wyśmiewają lub krytykują, jest to jeden z poważniejszych sygnałów ostrzegawczych. Wówczas problem zwykle wymaga wsparcia terapeuty.

• Brak pożycia

Problemy seksualne, niższy poziom satysfakcji, różnica w poziomie potrzeb seksualnych partnerów, warto wtedy szukać wsparcia psychologa lub seksuologa.

• Podjęcie decyzji o rozstaniu lub trwaniu związku

Jeżeli jedno lub oboje z partnerów zastanawia się, czy nie odejść, partnerzy często wyrażają przeświadczenie, że terapia jest ostateczną próbą. Z badań wynika, że w Stanach Zjednoczonych 25-30% rozwodzących się par szuka przed rozwodem profesjonalnej pomocy.

• Jeden z partnerów jest w terapii indywidualnej

Zmiana dynamiki w związku, może występować niezrozumienie zmiany u partnera. Lęk przed tym „co się dzieje” na terapii indywidualnej.

Podsumowując:

Jeżeli w trudnych momentach, pomimo kryzysu para potrafi ze sobą rozmawiać, jest chęć zrozumienia drugiej osoby oraz wzajemny szacunek i chęć pracy nad poprawą relacji wówczas kryzys może wzmocnić związek i jest naturalnym etapem rozwoju.

Natomiast jeżeli pojawia się poczucie emocjonalnego oddalenia, osamotnienia w związku, cierpienie i nie możność porozumienia. Niekończące się konflikty i utrata nadziei na poprawę warto skorzystać z terapii par.

Jeżeli powstają wątpliwości, jeżeli czujemy, że coś jest nie tak i  zadajemy sobie pytanie „czy to już czas na terapię?”, to warto przynajmniej spróbować.  Czasami jedno, dwa spotkania potrafią udrożnić kanał komunikacji i para w obecności osoby trzeciej może spokojnie porozmawiać. Chociaż decyzja o podjęciu terapii nie jest łatwa i czasami partnerzy mają poczucie porażki , że nie potrafili sobie poradzić,  to warto spróbować i nie czekać aż kryzys się pogłębi.

Autor tekstu: Joanna Pluta