tekst: Natalia Brola, psycholog, interwent kryzysowy
Z okazji Światowego Dnia Książki, że czytanie to nie tylko rozrywka, ale także sposób na relaks i rozwój dla osób w każdym wieku.
Dzieci, którym regularnie czytamy książki, oraz te, które samodzielnie sięgają po lekturę, wykazują większą stabilność emocjonalną. Rozbudowane słownictwo i poznawanie różnych scenariuszy życiowych rozwijają empatię oraz umiejętności komunikacyjne. Dla prawidłowego rozwoju dziecko potrzebuje zarówno stymulacji merytorycznej, jak i intelektualnej. Trening merytoryczny jest naturalną częścią codziennych aktywności dziecka – poprzez zabawy, rozmowy i czas spędzony na placu zabaw. Czytanie można porównać do gimnastyki dla mózgu. Przechodzimy przez różne etapy tej umiejętności – od oglądania czarno-białych obrazków w niemowlęctwie, po wybór coraz bardziej kolorowych książek i rozbudowanych historii. Podczas czytania neurony naszych dzieci intensywnie pracują, łącząc fakty i zapamiętując fabułę oraz nowe słowa. Mózg uczy się koncentracji i rozwija wyobraźnię.
Czytanie wspiera nie tylko rozwój dziecięcego mózgu, ale także przeciwdziała jego starzeniu się. Regularne czytanie może opóźnić ten proces, poprawiając kondycję neuronów i pamięć. Aktywne angażowanie mózgu poprzez lekturę zmniejsza ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera o 2,5 raza w porównaniu z osobami, które nie czytają. Im bardziej mózg jest aktywny, tym lepiej dla jego zdrowia.
„Czytanie to najkrótsza droga do wiedzy.” – Autor nieznany
Czytanie jest również doskonałym środkiem relaksacyjnym, zmniejszającym stres poprzez oderwanie się od codziennych zmartwień i zanurzenie się w świecie wizji i wyobraźni autora. Książki pozwalają na głębszy relaks niż ekrany czytników czy tabletów, które utrzymują mózg w stanie koncentracji, co może wpływać niekorzystnie na sen.
Czytanie rozwija cierpliwość, ponieważ przetwarzanie przeczytanych informacji trwa dłużej. W przeciwieństwie do telewizji, gdzie uwaga skupia się na chwilę, książki zachęcają do spokojniejszego myślenia i większej refleksji, zmniejszając impulsywność decyzji.
Historie zawarte w książkach wspierają nasz rozwój osobisty i mogą działać jako forma autoterapii. Doświadczając emocji bohaterów, odkrywamy własne przekonania i pragnienia. Książki są źródłem refleksji i poszerzają naszą wiedzę o świecie, zwiększają samoświadomość i otwartość na innych ludzi, dzięki znajomości wielu scenariuszy, charakterów i podejść.
Chociaż tekst skupia się na literaturze fabularnej, warto pamiętać, że księgarnie oferują również bogaty wybór reportaży i książek popularnonaukowych, które wzbogacają naszą wiedzę. Wielu autorów pisze w sposób przystępny, aby przyciągnąć osoby zaczynające przygodę z danym tematem.
„Czytanie to dla umysłu tym, czym ćwiczenia fizyczne dla ciała.” – Joseph Addison
Pomimo poprawy stanu czytelnictwa w Polsce w ostatnich latach, wciąż mniej niż 50% Polaków sięga po przynajmniej jedną książkę rocznie. Najwięcej czytają uczniowie i studenci, a książki częściej wybierają kobiety niż mężczyźni. Z wiekiem czytamy mniej, co nie sprzyja zdrowiu mózgu. Jednak rosnące zainteresowanie bibliotekami daje nadzieję na dalszą poprawę stanu czytelnictwa w kraju.
