tekst: Aleksandra Rydel, psycholog, psychotraumatolog, psychoterapeuta w nurcie psychodynamicznym w trakcie szkolenia
Komunikacja – punkt zapalny większości związków
Według badań Uniwersytetu Wrocławskiego (2021) największym źródłem napięć w parach jest brak skutecznej komunikacji. Nie mówimy otwarcie o swoich uczuciach czy potrzebach – zamiast prosić, krytykujemy; zamiast słuchać, odpieramy zarzuty. Fundacja Kobieta i Rozwój (2020) donosi, że aż 64% kobiet i 47% mężczyzn nie czuje się słyszana/słyszany w relacji. To często prowadzi do emocjonalnego oddalenia.
Równość deklarowana, ale niepraktykowana
Choć większość młodych dorosłych deklaruje chęć równego podziału obowiązków, rzeczywistość wygląda inaczej. Z badań CBOS (2022) wynika, że to kobiety nadal wykonują ok. 70% pracy domowej i opiekuńczej. Powoduje to frustrację, przeciążenie i poczucie niesprawiedliwości – szczególnie gdy oczekiwania rozmijają się z rzeczywistością.
Intymność i seksualność – przemilczane tematy
Raport Lew-Starowicza i Izdebskiego (2019) ujawnia, że wiele par doświadcza trudności w sferze seksualnej – spadek libido, brak bliskości, unikanie rozmów o potrzebach. Cyfrowy styl życia, stres i przemęczenie potęgują problem. Co ważne – pary, które nie rozmawiają o seksie, częściej są niezadowolone ze swojego związku.
Decyzja o dzieciach – temat trudny, często bolesny
Współczesne pary coraz częściej trafiają na rozbieżność w pragnieniach dotyczących rodzicielstwa. Czasem jedno chce dziecka, drugie nie – ale o tym się nie rozmawia z lęku przed zranieniem. GUS (2023) podaje, że wiek kobiet przy pierwszym dziecku to już niemal 30 lat. Główne powody rezygnacji z macierzyństwa to brak poczucia bezpieczeństwa, lęk przed utratą wolności oraz nadmierne obciążenie kobiet obowiązkami (Maison, 2022).
Neuroatypowość w związkach – różnice, które warto zrozumieć
Osoby z ADHD, autyzmem, wysoką wrażliwością (HSP) czy zaburzeniami sensorycznymi często inaczej przeżywają emocje i bliskość. Gdy te różnice nie zostaną nazwane i zrozumiane, łatwo o błędne interpretacje: „On mnie ignoruje”, „Nie umie okazać uczuć”. Raport CEWIS UW (2023) wskazuje, że nawet 15–20% dorosłych może być neuroatypowych – to realne wyzwanie, ale i szansa na głębsze zrozumienie siebie nawzajem.
Wzorce z dzieciństwa – niewidzialny bagaż
Z badań prof. Marii Beisert (UAM, 2018) wiemy, że osoby wychowane w domach z przemocą, uzależnieniami lub emocjonalnym chłodem częściej powielają destrukcyjne wzorce: unikają bliskości, reagują agresją pasywną lub wikłają się w zależne relacje. Terapia par coraz częściej sięga do tych doświadczeń, pomagając je nazwać i przepracować.
Związki nieformalne – więcej wolności, ale i niepewności
Kohabitacja staje się coraz popularniejsza – GUS (2023) podaje, że w Polsce żyje tak ponad 1,3 mln par. Choć nieformalne związki dają elastyczność, badania wskazują, że są bardziej narażone na rozpad w sytuacjach kryzysowych. Brak społecznego 'zakotwiczenia’ może utrudniać podejmowanie wspólnych, długofalowych decyzji.
Co może zrobić para?
Związek to nie coś, co się ma – to coś, co się codziennie tworzy. Rozmowa, empatia, gotowość do pracy nad sobą i relacją – to podstawowe składniki trwałego 'my’.
Pary mogą:
– uczyć się komunikacji bez przemocy (NVC),
– rozmawiać o trudnych tematach, zanim staną się barierą,
– sięgać po psychoedukację i terapię,
– uświadamiać sobie własne wzorce z dzieciństwa,
– zrozumieć i uszanować różnice neurotypowe,
– dbać o emocjonalną i fizyczną bliskość.
Wspólna refleksja nad tym, co działa, a co nie – to nie porażka, ale szansa. Związek, jak każda relacja, potrzebuje uważności, czasu i zaangażowania.
Potrzebujesz wsparcia?
Jeśli Twoja relacja utknęła w martwym punkcie, czujesz się samotnie lub zmagacie się z rozbieżnymi potrzebami – zapraszam na konsultację. Pracuję z osobami i parami w kryzysie, także w kontekście neuroatypowości, braku bliskości czy trudnych decyzji.
