tekst: Anastazja Grebień, lekarz, kierownik medyczny placówki
ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, to zaburzenie, które może wpływać na różne aspekty codziennego życia. Osoby z ADHD mogą mieć problemy z nauką, relacjami z bliskimi oraz funkcjonowaniem w społeczeństwie. Choć często kojarzy się to z dziećmi, ADHD nie jest ograniczone tylko do tej grupy wiekowej. Jeszcze niedawno sądzono, że objawy zanikają po okresie dojrzewania, ale nowe badania pokazują, że może ono wpływać na dorosłych przez całe życie.
Częstość ADHD u Dorosłych
Badania wykazały, że około 2/3 dzieci z ADHD nadal doświadcza objawów w dorosłości. Mogą one występować w pełnej formie lub jako częściowa remisja, gdzie niektóre objawy pozostają, wpływając na codzienne funkcjonowanie. Czasami objawy wydają się łagodniejsze w okresie dorastania, ale osoby z ADHD mogą mieć trudności w porównaniu do swoich zdrowych rówieśników.
Czynniki Ryzyka ADHD w Dorosłości
Istnieje kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko utrzymywania się ADHD w dorosłości:
- Mieszany podtyp ADHD w dzieciństwie
- ADHD w rodzinie
- Wysokie nasilenie objawów
- Współistniejące zaburzenia, takie jak depresja
- Trudne warunki społeczne
- Problemy psychiczne u rodziców
Występowanie ADHD u Dorosłych
Szacuje się, że ADHD dotyka 2-5% dorosłych. Występowanie w rodzinach sugeruje silne podłoże genetyczne, co wskazuje, że ADHD trwa przez całe życie. W niektórych populacjach, takich jak osoby w ośrodkach sądowo-psychiatrycznych, odsetek ten może być wyższy.
Wyzwania w Diagnozie ADHD u Dorosłych
Jednym z problemów jest rozpoznawanie ADHD u rodziców dzieci z tym zaburzeniem, gdyż około 20% z nich również cierpi na ADHD. Trudności w diagnozowaniu mogą wynikać ze zmieniających się objawów z wiekiem. U dzieci dominuje nadpobudliwość, podczas gdy u dorosłych objawy mogą obejmować niepokój, problemy z koncentracją i organizacją. Często inne zaburzenia psychiczne mogą maskować ADHD, co utrudnia jego rozpoznanie.
Mity i Fakty o ADHD
Chociaż ADHD u dzieci jest coraz lepiej rozumiane, to w przypadku dorosłych nadal istnieje wiele nieporozumień. Istnieją obawy dotyczące stosowania leków stymulujących, mimo że są one skuteczne i bezpieczne. Dorośli z ADHD często spotykają się z błędnymi przekonaniami, że są leniwi lub niesystematyczni, co utrudnia im uzyskanie odpowiedniej pomocy.
Przyczyny ADHD
ADHD często występuje w rodzinach i jest uważane za zaburzenie dziedziczne. Czynniki środowiskowe, takie jak stres matki w ciąży czy narażenie na substancje, również mogą odgrywać rolę, ale głównie w połączeniu z czynnikami genetycznymi. Badania pokazują, że zmiany w mózgu są częste u osób z ADHD, co wskazuje na jego złożoność.
Objawy i Charakterystyka ADHD
ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, charakteryzuje się szeregiem objawów, które mogą wpływać na codzienne życie osoby dotkniętej tym zaburzeniem. Poniżej opisane są główne cechy oraz kryteria diagnostyczne, które pomagają w identyfikacji ADHD.
Główne Objawy ADHD
- Problemy z koncentracją: Osoby z ADHD często mają trudności w utrzymaniu uwagi, co może wpływać na ich wyniki w nauce i pracy.
- Nadmierna aktywność: Przejawia się to w ciągłym ruchu, nieumiejętności pozostania w jednym miejscu oraz potrzebie ciągłego działania.
- Impulsywność: Często objawia się poprzez podejmowanie działań bez zastanowienia oraz trudności z kontrolą emocji.
Kryteria Diagnostyczne
Aby zdiagnozować ADHD, objawy muszą być bardziej nasilone niż typowe dla danego etapu rozwoju. Wymagane jest również, aby:
- Objawy pojawiły się w dzieciństwie.
- Obecność objawów miała znaczący wpływ na codzienne funkcjonowanie.
Podtypy ADHD
ADHD można podzielić na trzy główne podtypy w zależności od dominujących objawów:
- Z przewagą problemów z uwagą: Osoby mają trudności z koncentracją i łatwo się rozpraszają.
- Z przewagą nadruchliwości i impulsywności: Przeważają objawy związane z nadmiernym ruchem i działaniem bez zastanowienia.
- Podtyp mieszany: Występują zarówno problemy z uwagą, jak i nadruchliwość oraz impulsywność.
Zrozumienie tych objawów i podtypów jest kluczowe dla właściwej diagnozy i skutecznego leczenia ADHD. Każdy przypadek jest unikalny, dlatego istotne jest indywidualne podejście do terapii.
